facebook twitter gplus

?สโมสรเพื่อนงาน? เสียงจากเพื่อนสู่เพื่อน

แรงงานเด็ก เป็นปัญหาสำคัญที่สืบเนื่องมาจาก ?ความยากจน? ที่บีบบังคับให้เด็กในชนบทต้องออกจากรั้วโรงเรียนและพลัดพรากจากครอบครัวมาเป็นแรงงานในเมืองก่อนวัยอันควร

เด็กกลุ่มนี้นอกจากจะขาดโอกาสในการพัฒนาตนเอง ไม่ได้ใช้ชีวิตในวัยเด็กที่สนุกสนานแล้ว เด็กบางคนอาจต้องพบกับสภาพการทำงานที่เลวร้าย ถูกกดขี่หรือโกงค่าแรง ถูกกักขัง ทำร้ายร่างกาย และถูกล่วงละเมิดทางเพศ จนบางรายอาจถึงขั้นพิการได้

นายเชษฐา มั่นคง หัวหน้าฝ่ายรณรงค์และเผยแพร่ มูลนิธิเพื่อการพัฒนาเด็ก(มพด.)เล่าให้ฟังว่า ปัจจุบันแรงงานเด็กไทยมีแนวโน้มลดลง และถูกแทนที่ด้วยแรงงานเด็กต่างด้าวจากประเทศเพื่อนบ้านที่หลั่งไหลอพยพเข้ามาเป็นจำนวนมาก และเป็นกลุ่มที่ประสบปัญหารุนแรงกว่า ทั้งนี้เพราะมักตกเป็นเหยื่อของกระบวนการค้ามนุษย์ด้วยในฐานะเป็นผู้หลบหนีเข้าเมืองโดยผิดกฎหมาย ทำให้ไม่มีอำนาจต่อรองกับนายจ้าง และต้องอมถูกกดขี่และทำร้ายร่างกาย สถานการณ์ปัญหาแรงงานเด็กในสังคมไทยจึงยังอยู่ในภาวะวิกฤติที่ต้องได้รับการเยียวยาและแก้ไขอย่างเร่งด่วน

ครงการแรงงานเด็ก มูลนิธิเพื่อการพัฒนาเด็ก(มพด.) ซึ่งทำงานเกาะติดสถานการณ์ปัญหาแรงงานเด็กมาตลอดตั้งแต่ปี 2524 โดยมีศูนย์ช่วยเหลือแรงงานเด็กเกิดขึ้นเพื่อช่วยแก้ไขปัญหาแรงงานเด็กที่มีความซับซ้อนด้วยการทำงานหลากหลายวิธี เพื่อให้ครอบคลุมปัญหารอบด้าน แต่ยังมีข้อจำกัดคือแรงงานเด็กเหล่านี้มักถูกปิดบังซ่อนเร้น ทำให้เข้าถึงตัวเด็กกลุ่มเป้าหมายได้ยาก แรงงานเด็กที่เข้ารับบริการจากโครงการจึงมีเพียงส่วนน้อยเท่านั้น งานของโครงการจึงมุ่งไปที่การรณรงค์เผยแพร่ปัญหาและการผลักดันเชิงนโยบายต่อภาครัฐ ให้มีการออกมาตรการที่มีผลต่อแรงงานเด็กทั้งระบบ รวมทั้งผลักดันให้มีการแก้ไขกฎหมายคุ้มครองแรงงานในประเด็นสำคัญๆ เช่น การแก้ไขอายุขั้นต่ำของการจ้างแรงงานเด็กจากเดิม 11 ปีเป็น 13 ปี

อย่างไรก็ตามจากการดำเนินงานตลอดระยะเวลากว่า 20 ปีที่ผ่านมาพบว่าทางโครงการได้รับแจ้งเหตุและเข้าช่วยเหลือเด็กเป็นจำนวนถึง 2,700 คน ซึ่งแม้จะเป็นจำนวนน้อยเมื่อเทียบกับจำนวนแรงงานเด็กทั้งหมดทั่วประเทศ แต่โครงการก็ไม่ได้นิ่งนอนใจ จึงได้มีการศึกษาวิจัยเชิงปฏิบัติการเพื่อแสวงหากระบวนการและกลไกช่วยเหลือเด็กอย่างมีประสิทธิภาพ และได้จัดตั้ง ?สโมสรแรงงานเด็ก? ขึ้นเมื่อปี 2528 ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น ?สโมสรเพื่อนงาน? ซึ่งเป็นรูปแบบหนึ่งของกิจกรรม ?พื้นที่สร้างสรรค์?สำหรับกลุ่มแรงงานเด็กและเป็นศูนย์รวมที่แรงงานเด็กสามารถเข้ามารอรับบริการและช่วยเหลือต่างๆ จากปี 2531 มีสมาชิก 80 คน จนมาปี 2539 มีการขยายสาขาออกไปถึง 4 จุดทั่วกรุงเทพฯและมีสมาชิกแรงงานเด็กจาก 250 โรงงานจำนวน 378 คน

น้องเล็ก จันที นามวิชา หนึ่งในสมาชิกสโมสรเพื่อนงาน เล่าให้ฟังว่า จากเดิมตนเองได้ทำงานในโรงงานและมีโอกาสเข้ามาเป็นสมาชิกในสโมสรเพื่อนงานของมูลนิธิฯ ทำให้ได้รับโอกาสมากมาย เช่น ร่วมกิจกรรมค่ายอบรมอนามัยเจริญพันธุ์ ซึ่งในค่ายดังกล่าวจะมีการอบรมให้ความรู้เรื่องของการดูแลสุขภาพ การป้องกันตนเองจากกลุ่มเพื่อนที่ไม่ประสงค์ดีในเรื่องเพศ การใช้ถุงยางอนามัย ซึ่งล้วนเป็นความรู้ที่ทำให้ตนเองและเพื่อนๆ สามารถป้องกันตนเองได้

จากการทำงานเป็นสมาชิกของสโมสรเพื่อนงานมาหลายปี ยังทำให้น้องเล็กผันตัวเองมาเป็นอาสาสมัครประจำมูลนิธิฯโดยทำหน้าที่เชื่อมโยงระหว่างเพื่อนๆ ผู้ใช้แรงงานและพี่ๆในมูลนิธิฯ นอกจากนี้น้องเล็กยังได้เป็นตัวแทนร่วมเวทีในงานเสวนาเพื่อให้ความรู้เกี่ยวกับสิทธิพื้นฐานของแรงงานเด็ก เช่น อัตราค่าแรงขั้นต่ำของแรงงานเด็กในขณะนี้ควรได้รับเท่าไร หรือ เวลาในการทำงานที่ไม่ควรเกิน 8 ชั่วโมงต่อวัน

นอกจากนี้กิจกรรมของสโมสรเพื่อนงานยังมี ?วิทยุสโมสรเพื่อนงาน? ซึ่งออกอากาศครั้งแรกวันที่ 10 มีนาคม 2544 ทางคลื่น FM.92.5 MHZ.และ AM. 819 MHZ. ทุกวันอาทิตย์ช่วงเวลา 9.00-10.00 น.เพื่อเผยแพร่สาระความรู้ให้กับแรงงานเด็ก ซึ่งรายการนี้ยังได้รับรางวัลวิทยุดีเด่นเพื่อเยาวชนทำงานจากสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมและประสานงานเยาวชนแห่งชาติ(สยช.)ในปี 2545 อีกด้วย

น้องเล็ก เล่าว่า ตนมีโอกาสไปช่วยงานในรายการวิทยุสโมสรเพื่อนงาน โดยทำหน้าที่รับโทรศัพท์จากเพื่อนๆผู้ใช้แรงงานเด็กที่จะโทร.เข้ามาถามปัญหาเรื่องสวัสดิการของแรงงาน หรือ เล่าสู่กันฟังถึงปัญหาจิปาถะจากการทำงาน นอกจากนี้ยังทำหน้าที่เป็นผู้ดำเนินรายการในช่วงเกร็ดความรู้ต่างๆ แก่เพื่อนสมาชิกและผู้ฟังทั่วไป

?เพื่อนๆส่วนใหญ่ที่โทร.เข้ามาในรายการจะเป็นกลุ่มจากสโมสรเพื่อนงาน ซึ่งมีประมาณ 30 คนที่จะโทร.มาเป็นประจำ และคอยมาเล่าปัญหาเกี่ยวกับนายจ้าง หรือ ปัญหาที่เกิดจากการทำงานเกี่ยวกับสวัสดิการต่างๆ เราก็จะเป็นที่ปรึกษา รับฟังปัญหา ซึ่งหากปัญหาบางเรื่องยังแก้ไขไม่ได้ก็จะส่งต่อให้กับพี่ๆเจ้าหน้าที่ประจำมูลนิธิฯ ซึ่งจะคอยประสานงานต่อว่าปัญหานั้นควรไปปรึกษาที่ไหนหรือหน่วยงานใด ทำให้กลุ่มเพื่อนๆเหล่านี้ได้ทราบถึงสิทธิพื้นฐานซึ่งแรงงานเด็กควรได้รับ รวมทั้งรับทราบถึงความเคลื่อนไหวการทำงาน และกิจกรรมในสโมสรเพื่อนงาน?

?สโมสรเพื่อนงาน? ยังเป็นพื้นที่สร้างสรรค์ที่เปิดโอกาสให้เด็กๆเข้ามาร่วมกิจกรรม โดยตั้งอยู่ในบริเวณชุมชนปิ่นเกล้าในมูลนิธิเพื่อการพัฒนาเด็ก(มพด.)เพื่อใช้เป็นพื้นที่เปิดสำหรับให้เด็กๆบริเวณนั้นได้มีโอกาสเข้ามาอ่านหนังสือ เข้ามาเล่น หรือทำกิจกรรมต่างๆ

น้องเล็ก เล่าว่า พื้นที่ดังกล่าวใช้ชื่อว่า ?บ้านเรียนรู้? ที่ให้เด็กๆในชุมชนซึ่งอยู่ใกล้มูลนิธิฯเข้ามาทำกิจกรรมสร้างสรรค์ต่างๆ ขณะนี้เรามีกิจกรรมกลุ่มไม้กวาดสีขาว ซึ่งกำลังช่วยกันเรียนรู้เกี่ยวกับละครใบ้ โดยจะมีน้องๆ ในบริเวณนี้เข้ามาร่วมทำกิจกรรมในช่วงเย็นหลังเลิกเรียนและวันหยุดเสาร์-อาทิตย์ เพื่อนำการแสดงละครใบ้นี้ไปเป็นสื่อในการแนะนำพัฒนาตนเอง หรือเป็นสื่อในการให้ความรู้เรื่องแรงงานเด็ก

การทำกิจกรรมในสโมสรของน้องในชุมชนแห่งนี้นอกจากจะเป็นการใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์แล้ว น้องๆ เหล่านี้ยังสามารถช่วยสอนเด็กรุ่นต่อไปที่เข้ามาร่วมกันทำกิจกรรม จนเกิดเป็นการเรียนรู้จากรุ่นสู่รุ่น และพัฒนาตนเองสู่การเป็นผู้นำในการทำกิจกรรมต่อไป

ปัจจุบัน ?สโมสรเพื่อนงาน? สามารถให้บริการแก่สมาชิกได้หลายหลาย เช่น บริการห้องสมุด จดหมายข่าว ทัศนศึกษา ทุนการศึกษา กลุ่มออมทรัพย์ และที่สำคัญคือ มีอาสาสมัครแรงงานเด็กเป็นผู้ดำเนินการ ทำให้สื่อกิจกรรมจากเพื่อนสู่เพื่อนเป็นไปอย่างเข้าอกเข้าใจ คอยรับฟังและหาทางออกในสภาพปัญหาที่เด็กๆต้องเผชิญ

จากกิจกรรมของน้องเล็กและเพื่อนๆในสโมสรเพื่อนงาน แม้จะเป็นการทำงานในส่วนเล็กๆแต่สามารถช่วยป้องกันและแก้ไขปัญหาแรงงานเด็กได้ในระดับหนึ่ง แต่การจะแก้ไขปัญหาแรงงานเด็กซึ่งเป็นปัญหาใหญ่ระดับชาตินี้คงต้องมีการทำงานอย่างต่อเนื่องและเท่าทันสถานการณ์ด้วยความร่วมมือของทุกภาคส่วน เพื่อเป้าหมายสำคัญคือ ทำให้แรงงานเด็กทุกคนได้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น เฉกเช่นเดียวกับเด็กคนอื่นๆในสังคม

 

พิมพ์อีเมล

logo mini

มูลนิธิเพื่อการพัฒนาเด็ก (มพด.)
มูลนิธิเพื่อการพัฒนาเด็ก (มพด.) เลขที่ 179 หมู่ 6
ต.สำโรงเหนือ อ.เมืองสมุทรปราการ จ.สมุทรปราการ 10270
โทร. 02-3933717-8    
โทรสาร. 02-3933717 ต่อ 112

แผนที่

Map 201705 01